ကော်သူလေးနိုင်ငံ သမ္မတ အမည်ခံထားသော ဗိုလ်ချုပ် စောနယ်ဒါးမြ ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသို့သွားရောက်ပြီး တရုတ်၏ လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်သည့် နည်းလမ်းများ သွားရောက် လေ့လာ

ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသမ္မတရုံး ဝန်ထမ်းတချို့၊ အငြိမ်းစားစစ်အရာရှိ၊ ပညာရှင်တချို့နှင့် အလွတ်သဘောတွေ့ဆုံခဲ့

ရန်ကုန်၊ မတ် ၃

ကော်သူလေးနိုင်ငံ သမ္မတ အမည်ခံထားသော ဗိုလ်ချုပ် စောနယ်ဒါးမြ ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသို့သွားရောက်ပြီး တရုတ်၏ လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်သည့် နည်းလမ်းများ သွားရောက် လေ့လာပြီး ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသမ္မတရုံး ဝန်ထမ်းတချို့နှင့် အလွတ်သဘောတွေ့ဆုံခဲ့ကြောင်း တိုင်ပေတိုင်းမ်သတင်းဌာနက သတင်းဖော် ပြသည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့မှ ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့အထိ နော်ဒါးဘိုမြက ပထမဆုံး ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့ကြောင်း၊ ယင်းခရီးစဉ်တွင် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသမ္မတရုံး ဒုတိယ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် မတ်ခ်ဟို (Mark Ho) နှင့် အငြိမ်းစား ထိုင်ဝမ်စစ်အရာရှိတို့နှင့်လည်း တွေ့ဆုံခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

စစ်ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရပြီး ကော်သူလေး သမ္မတနိုင်ငံ အဖြစ် ခွဲထွက်ကြောင်း ကြေညာထားသော ဗိုလ်ချုပ် နော်ဒါးဘိုမြ၏ ယခုခရီးစဉ်မှာ ထိုင်ဝမ်၏ သံတမန်ရေးနှင့် ဒေသတွင်း ဆက်ဆံရေးများအတွက် မေးခွန်းများ ထွက်ပေါ်လာသည်။

ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံမှာ မြန်မာနိုင်ငံရှိ အုပ်ချုပ်သူ စစ်တပ်နှင့်သော်လည်းကောင်း၊ ပြီးခဲ့သည့် ၅ နှစ်အတွင်း နိုင်ငံနယ်မြေ သုံးပုံနှစ်ပုံခန့်ကို ထိန်းချုပ်ထားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ အများအပြားနှင့်သော် လည်းကောင်း နိုင်ငံရေးအရ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု လုံးဝနီးပါး မရှိသလောက် ဖြစ်သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလဆန်းပိုင်း ဗိုလ်ချုပ် နော်ဒါးဘိုမြ၏ ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ တိတ်တဆိတ် ဖြစ်မြောက်ခဲ့ပြီး ထိုခရီးစဉ်အတွင်း ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသမ္မတ ဝီလျံလိုင် (William Lai) ၏ ဝန်ထမ်းတစ်ဦး၊ ထိုင်ဝမ် အငြိမ်းစား စစ်ဘက်အရာရှိတစ်ဦးနှင့် ပညာရှင်အချို့ကို တွေ့ဆုံခဲ့သည်။

“ထိုင်ဝမ်ဟာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို ဘယ်လိုတည်ဆောက်ရမလဲဆိုတဲ့ နေရာမှာ ပုံစံကောင်းတစ်ခုလို့ ကျနော် ခံစားရတယ်” ဟု ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်က ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်မြို့တွင် Taipei Times နှင့် အင်တာဗျူးတွင် ဗိုလ်ချုပ် နော်ဒါးဘိုမြက ပြောကြားသည်။

“သူတို့က တရုတ်လက်အောက်ကနေ လွတ်မြောက်ချင်ကြတယ်၊ ကျနော်တို့ကလည်း မြန်မာစစ်အာဏာရှင် လက်အောက်ကနေ လွတ်မြောက်ချင်ကြတယ်။ ဒါကြောင့် ကျနော်တို့ချင်း တူညီမှုတွေ ရှိနေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

နော်ဒါးဘိုမြ၏ ထိုင်ဝမ်ခရီးစဉ်သည် ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ကြည့်လျှင် ထူးခြားနေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင် များစွာ ရှိနေပြီး အုပ်ချုပ်သူ စစ်ကောင်စီ (SAC) သာမက တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများပင်လျှင် လက်နက်ဝယ်ယူရန် သို့မဟုတ် နယ်မြေသိမ်းပိုက်မှုများအတွက် တရုတ်၏ ထောက်ခံမှုကို မျှော်လင့်ကြရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ပင်လျှင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကတည်းက ပေကျင်း၏ မျက်နှာသာရရှိရန်အတွက် ထိုင်ဝမ်ကို အသိအမှတ်မပြုသည့် မူဝါဒကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။

မူဝါဒရေးရာအရလည်း တရုတ်သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အဖွဲ့အစည်းအားလုံးကို “တရုတ်တစ်နိုင်ငံတည်းမူဝါဒ” (One China Policy) အတိုင်း လိုက်နာရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ ထိုမူဝါဒအရ ဒီမိုကရေစီနည်းကျ လွတ်လပ်သော ထိုင်ဝမ်သည် တရုတ်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး အင်အားသုံး၍ ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရမည်ဟု ဆိုသော်လည်း ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံအစိုးရနှင့် ထိုင်ဝမ်ပြည်သူအများစုက ငြင်းပယ်ထားသည်။

သို့သော်လည်း ဗိုလ်ချုပ် နော်ဒါးဘိုမြသည် တရုတ်နယ်စပ်နှင့် အလှမ်းဝေးသော မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်းမှ ကရင်လူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး စစ်အေးတိုက်ပွဲကာလကတည်းက ကရင်နှင့် ထိုင်ဝမ်တို့အကြား ရှိခဲ့သော ဆက်ဆံရေး အမွေကို ဆက်ခံထားသူလည်း ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ် နော်ဒါးဘိုမြသည် အငြင်းပွားဖွယ် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပြီး နယ်မြေအနည်းငယ်သာ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်သော်လည်း (၎င်း၏ အဆိုအရ ဝေါလေမြို့တောင်ဘက် ထိုင်းနယ်စပ်တစ်လျှောက် ၂၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာခန့်) ယခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် “ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံ” (Republic of Kawthoolei) အဖြစ် အပြည့်အဝ လွတ်လပ်ရေး ကြေညာခဲ့ခြင်းကြောင့် ဂယက်ထခဲ့သည်။

အဆိုပါ ကြေညာချက်ကို အခြားကရင်အဖွဲ့အစည်းများက လှောင်ပြောင်ခဲ့ကြသော်လည်း ၎င်းသည် မြန်မာ့တိုင်းရင်းသား ဒေသတစ်ခု၏ မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ပထမဆုံးသော လွတ်လပ်ရေး ကြေညာမှု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ပို၍ အငြင်းပွားဖွယ် ကိစ္စမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက စစ်သုံ့ပန်း ၂၅ ဦးကို တရားမဝင် ကွပ်မျက်ခဲ့သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်ပင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းက ငြင်းဆိုထားသော်လည်း အကယ်၍ မှန်ကန်ခဲ့ပါက ဂျနီဗာကွန်ဗင်းရှင်းအရ စစ်ရာဇဝတ်မှု မြောက်မည်ဖြစ်သည်။

နော်ဒါးဘိုမြ၏ ပထမဆုံး ထိုင်ဝမ်ခရီးစဉ်တွင် သမ္မတရုံး ဒုတိယ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် မတ်ခ်ဟို (Mark Ho) နှင့် အငြိမ်းစား ထိုင်ဝမ်စစ်အရာရှိတစ်ဦးတို့ ပါဝင်သော ညစာစားပွဲ တစ်ခုကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။

သို့ရာတွင် ထိုင်ဝမ်သမ္မတရုံးဝန်ထမ်း မတ်ခ်ဟိုက ထိုညစာစားပွဲကို အတည်ပြုသော်လည်း “အလွတ်သဘော” နှင့် “ပုဂ္ဂလိက ညစာစားပွဲ” သာ ဖြစ်ကြောင်း၊ မိနစ် ၂၀ – ၃၀ ခန့်သာ ခဏဝင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဝိုင်အကြောင်းနှင့် ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် ကျောင်းတက်ခဲ့သည့် အတွေ့အကြုံများကိုသာ ပြော ဆိုခဲ့ကြသည်ဟု ရှင်းပြသည်။

“ကျနော်တို့ အခြားနိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းရေးတွေမှာ မပါဝင်ချင်ပါဘူး၊ အဲဒီလို လုပ်ပိုင်ခွင့်လည်း မရှိပါဘူး” ဟု မတ်ခ်ဟိုက ပြောသည်။

ကရင်ပြည်နယ် ကျွမ်းကျင်သူ ပါမောက္ခ Chao Chung-chi က “ထိုင်ဝမ်အနေနဲ့ မြန်မာ့လက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ တရားဝင် ဆက်ဆံလို့ မရပါဘူး၊ ဒါဟာ သူပုန်တွေကို အသိအမှတ်ပြုရာ ရောက်ပြီး ထိုင်ဝမ်လို နိုင်ငံငယ်လေးအတွက် သံတမန်ရေး ပြဿနာတွေ အများကြီး ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်” ဟု သုံးသပ်သည်။

နော်ဒါးဘိုမြကမူ သူ၏ ခရီးစဉ်သည် စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ ပညာရေးနှင့် တရုတ်၏ လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်သည့် နည်းလမ်းများကို လေ့လာသည့် ခရီးစဉ်ဟု ဆိုသည်။

“မြန်မာနိုင်ငံဟာ နောက်ထပ် ဟောင်ကောင်တစ်ခု ဖြစ်သွားမှာကို စိုးရိမ်တယ်” ဟုလည်း ၎င်းက ပြောကြားသည်။

ဗိုလ်ချုပ် နော်ဒါးဘိုမြအတွက် ယခုခရီးစဉ်သည် ပထမဆုံးဖြစ်သော်လည်း သမိုင်းကြောင်းအရ ဆက်စပ်မှုများ ရှိနေသည်။ ကရင်များသည် ၁၉၄၉ ကတည်းက လွတ်လပ်ရေးအတွက် တိုက်ပွဲဝင်လာသည့် သက်တမ်းအရှည်ဆုံး တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။

၁၉၅၀ ခုနှစ်များ အစောပိုင်းတွင် ကရင်လက်နက်ကိုင်များသည် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းသို့ ဆုတ်ခွာလာသော ကူမင်တန် (KMT – တရုတ်အမျိုးသားပါတီ) စစ်တပ်များနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ခဲ့ဖူးသည်။ စစ်အေးတိုက်ပွဲတစ်လျှောက် ကရင်များသည် ကွန်မြူနစ်ဆန့်ကျင်ရေး ရပ်တည်ချက်ကို ခိုင်မာစွာ ကိုင်စွဲခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ်နော်ဒါးဘိုမြ၏ ဖခင်ဖြစ်သူ ကရင်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်မြသည်လည်း ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ထိုင်ဝမ်သို့ တစ်ကြိမ် သွားရောက်ခဲ့ဖူးသည်။

Fortify Rights နှင့် KNU တို့၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအရ နော်ဒါးဘိုမြ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ကနဲလေးမြို့တွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လ လူသတ်မှု ဖြစ်စဉ် တစ်ခုကျူးလွန်ခဲ့ပြီး လက်နက်မဲ့ အစိုးရတပ်သား ၂၅ ဦးကို ဖမ်းဆီးပြီးနောက် ကွပ်မျက်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။

နော်ဒါးဘိုမြကမူ “ဒါဟာ ရာဇဝတ်မှု မဟုတ်ပါဘူး၊ စစ်မြေပြင်မှာ ဖြစ်တာပါ” ဟု ငြင်းဆိုသည်။

၎င်းက သုံ့ပန်းများ ထွက်ပြေးရန် ကြိုးစားသောကြောင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်းနှင့် သူကိုယ်တိုင် အမိန့်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ကြောင်း ဆိုသည်။ သို့သော်လည်း ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် KNU က ၎င်းကို ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။

ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခံရပြီးနောက် နော်ဒါးဘိုမြသည် ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး လွန်ခဲ့သည့်လက “ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံ” ကို ထူထောင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

လေ့လာသူများကမူ နော်ဒါးဘိုမြ၏ ကြေညာချက်သည် တရားဝင်မှု မရှိကြောင်းနှင့် နော်ဒါးဘိုမြတွင် ထိုသို့လုပ်ရန် အခွင့်အာဏာ မရှိကြောင်း ဝေဖန်ကြသည်။

KNU ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပဒိုစောတောနီးကလည်း “သူဟာ ဘယ်နယ်မြေ၊ ဘယ်ပြည်သူကိုမှ ကိုယ်စားမပြုပါဘူး၊ ဒါဟာ အဓိပ္ပာယ်မရှိတဲ့ လုပ်ရပ်ပါ” ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း အချို့သော ဝေဖန်သုံးသပ်သူများကမူ အဆိုပါလုပ်ရပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနာဂတ်အပေါ် ဖက်ဒရယ်စနစ်ထက် ကျော်လွန်သည့် အမြင်သစ်များ ရှိလာနိုင်သည်ကို ပြသနေသည်ဟု ဆိုကြသည်။

နော်ဒါးဘိုမြကမူ “ကျနော်တို့ ထိုင်ဝမ်နဲ့ ဆက်ဆံရေးကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းသွားရမှာပါ” ဟု ခရီးစဉ်အပြီးတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။